Twoja informacja

Masz dla nas temat? Napisz!

Odprawa pieniężna – kiedy się należy?

Zwolnienie z pracy to inaczej rozwiązanie stosunków między pracodawcą a pracownikiem, skutkujące zakończeniem ich współpracy. Może wiązać się z pozytywnymi emocjami, np. przy zmianie pracy na lepszą, jak również z negatywnymi, np. przy zwolnieniach dyscyplinarnych. W zależności od rodzaju umowy pracownikowi mogą przysługiwać pewne przywileje, takie jak odprawa pieniężna. Jest ona rekompensatą za rozwiązanie stosunku pracy i ma charakter jednorazowy. Wyjaśniamy, kto ma do niej prawo.

Kiedy dostaje się odprawę pieniężną?

Wciąż popularne jest przekonanie, że odprawa pieniężna przysługuje jedynie pracownikom zwalnianym grupowo. Nic bardziej mylnego – jeśli zostaną spełnione odpowiednie warunki, rekompensatę finansową może otrzymać także pracownik indywidualny. Istnieje kilka sytuacji gwarantujących możliwość odprawy pieniężnej po zwolnieniu. Gdy:

  • przyczyna zwolnienia leży wyłącznie po stronie pracodawcy;
  • pracodawca wypowiedział warunki pracy lub płacy, lecz pracownik nie przyjął nowych warunków;
  • w przypadku zwolnień grupowych – pracodawca zatrudnia przynajmniej 20 pracowników, a zwolnienie zaszło z jego inicjatywy.

Wina leżąca wyłącznie po stronie pracodawcy odnosi się do likwidacji określonych stanowisk czy ogłoszenia upadłości firmy. Są to więc czynniki ekonomiczne, organizacyjne i reorganizacyjne. Istotne jest również wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron – kiedy można mówić o takim rozwiązaniu i na jakich zasadach? W niektórych przypadkach można starać się o odprawę przy rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron. Pracownik będzie musiał wtedy udowodnić, że inicjatywa zwolnienia wyszła od pracodawcy. Podsumowując, odprawa należy się pracownikowi zatrudnianemu na podstawie umowy o pracę, gdy zwolnienie wynikło z przyczyn od niego niezależnych. Odprawa nie przysługuje pracownikom zwalniającym się z własnych pobudek lub gdy zwolnienie wynika z upływu czasu, na jaki zawarta była umowa.

Ile wynosi odprawa pieniężna?

Kwota rekompensaty zależy od stażu pracy u danego pracodawcy, nie może jednak przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym. W związku z tym, pracownik zatrudniony u swojego pracodawcy krócej niż 2 lata – otrzymuje równowartość miesięcznego wynagrodzenia, pracownik pracujący ponad 2 lata, ale mniej niż 8 lat – otrzymuje wartość 2-miesięcznego wynagrodzenia, natomiast wieloletni pracownik, którego staż w danej firmie przekracza 8 lat – może otrzymać wysokość 3-miesięcznego wynagrodzenia. Pomóc może rejestracja czasu pracy. Wypłata odprawy powinna nastąpić najpóźniej w dniu rozwiązania stosunku o pracę.

Jak sytuacja wygląda w praktyce? Pracownik z 4-letnim stażem pracy zarabiający 3200 zł netto przy spełnieniu omówionych wcześniej warunków powinien otrzymać odprawę wynoszącą 6400 zł netto. Jednak pracownik ze stażem 9-letnim, zarabiający miesięcznie 15 000 zł, nie może otrzymać odprawy 45 000 zł, ponieważ suma ta przekracza równowartość 15 pensji minimalnych. Otrzyma on 42 000 zł, ponieważ taki jest górny limit odpraw na bieżący rok.

Odprawa pieniężna a deklaracja podatkowa

Odprawa pieniężna jest rodzajem przychodu ze stosunku służbowego, do którego zalicza się wszelkie wypłaty pieniężne, świadczenia, nagrody i wynagrodzenia. W związku z tym stanowi przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osoby fizycznej i musi zostać rozliczona na zeznaniu podatkowym. Odprawa pracownicza nie mieści się w kategoriach czynności zwolnionych podatku.

 

*Artykuł sponsorowany